takip et takip et takip et
Köşe Yazıları

10 Temmuz 2020 - 12:20:38 - 286 Okunma

KAFAM KARMAKARIŞIK

Köylüm ve dostum avukat Zeynel Gül, köylümüz, yırtıcı hayvanlar ve eşkıya baskınlarından saklanmak amacıyla evlerinin kerpiç duvarlarına pencere yapmak yerine dam başına açtıkları delikle aydınlanmışlar, diyor. Ben, göçebe bir millet olduğumuzdan gecekondu tipi bir göz oda yapalım. İhtiyaca göre ahır, samanlık, oda ekleyerek yuvamızı genişletelim diye düşünüp, eklediğimiz bölümleri de önceki bölüme bitiştirdiğimizden pencere yeri kalmamış, tepeden aydınlanmak zorunda kalmamış olabilir miyiz acaba diyorum.

Nihal Atsız’ın Türkleri övüyor mu, yeriyor mu anlayamadığım Bozkurtların ölümü ve dirilişi kitabını okudum. Yazara göre Türkler, iyi ata biniyor, iyi kılıç kullanıyor, iyi ok atıyor, iyi güreşiyor çadırlarda yaşıyorlar. Et yiyor, kımız içiyor. Yiyecekleri bitince Çinlilere akın edip yağmalıyor, yağma bitinceye kadar savaş talimleri ve avcılıkla vakit geçiriyorlar. Ev yapmayı, ekip biçmeyi akıllarının ucundan bile geçirmiyorlar. Çinliler, üretiyor nasıl olsa. Parayı da bilmiyorlar, alış verişlerini takas usulüyle yapıyorlarmış.

Kurt bildiği deliğe kaçarmış. Ben de size örnek olsun diye katkısız, karışıksız mütevazı bir Türk evi, köydeki evimizi anlatacağım: dış kapıdan adımınızı atınca kendinizi evin bütün bölümlerinin kapısının açıldığı HAYATTA buluyorsunuz. Evlik ile samanlığın kapılarının arasında tandır vardır. Tandırda yufka ekmeği, çörek pişirilir, pekmez kaynatılır, rakı çıkarılır. Kocaman kazanla banyo suyu bile burada kaynatılır.

Tandır, kemerli büyük ocakta elli santim yarıçaplı, bir metre deriliğinde kazılmış ve sekiz on metrelik bir kanalla havalandırılması sağlanan bir kuyudur. İçinde ateş yanar, üstünde saçla ekmek ya da çörek pişirilir. Yine üstüne konulan amaca uygun kazan veya büyük leğenlerle yukarıda sayılan yiyecek ve içecekler pişirilir, yapılır. Pekmez yapıldığı bir gün ateşin küllerine patatesleri gömdüler.İyice pişen patatesleri soyup, ezip tuzunu biberini koyup yufkaya sardıkları dürümün tadı hâlâ damağımdadır.

Yaba, orak, tırpan, dirgen, tırmık, anadut gibi tarım aletleri de hayatta korunur.

EVLİK: Belki de amcamdan ayrılınca babama yalnız evlik düşmüştür. Ahır, samanlık, oda bölümleri ucun ucun sonradan yapılmıştır. Evliğin girişindeki sağdaki duvarın dibinde su dolu helkeler, üstteki tereklerde (raf) kazan ve kaplar bulunur. İleride, bir gözü arpa, bir gözü buğday için ayrılmış ambar, sol yanda duvar boyunca içi dolu çuvallar, karşıda yüklük dediğimiz üst üste dizilmiş yatak, yorgan ve yastıklar, üstten aşağı bir kilimle perdelenmiştir. Ocağın solunda kiler görevini gören küçük bölümde, turşu, pekmez, çökelek ve şarap küpleri, yağ küleği, bulunur. Kilerin tabanına turp ve şeker pancarı gömülür kışa kadar taze kalmaları için. Çubuğu ile birlikte kesilen üzümler, ya evliğin çamdısına (tavan) asılır, ya da samanlıkta muhafaza edilirdi. Rakı dolu çitli de samanlıkta saklanırdı.

Evlik, dam başındaki delikten aydınlatılırdı.

ODA: hayata açılan kapısından birkaç basamaklı merdivenle girilirdi. Kış mevsiminde yaza kadar çözülmeyen ve de kuzeye bakan buzlu pencereyle aydınlatılırdı. Kışın hane halkı odada oturur, çocuklar ahırda oynarlardı. Kış günlerinde babamın arkadaşlarının askerlik anıları, gençlerin okuduğu Kerem ile Aslı, Arzu ile kamber gibi Halk hikâyelerinde geçen şiirlerin çoğunu unutmadım.

Babam, kış günlerinde arkadaşlarının oturmaya gelmedikleri zamanlarda, teşri, kirmen yapar, olmazsa yemek zamanı ince ince şahane turp doğrardı. Soğanı, her babayiğit kesemez derdi. Uzayan saçlarımızı ablam sabunlar, ağabeyimle beni dizlerinin arasına oturtur, usturasıyla cayır cayır keserdi, sırasıyla… Bıçağı, keseri ve usturası her zaman keskindi.

Sonuç olarak evimizin bölümlerinden yalnız evlik ve hayat aydınlanırdı, tepeden, diğer bölümlerin hepsinin duvarlarında pencere ve delikleri vardı. Benim çocukluğumda çevrede ne yırtıcı hayvan, ne de eşkıya kalmıştı. Öyle korkuları duymadık bile…

"Rasim Canbolat" diğer yazıları için tıklayın.

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

PressTR.com © Copyright Tüm Hakları Saklıdır.

PressTR

tokat haberleri

tokat haber

tokat haber 60

tokat gazetesi

tokat gündem

tokat merkez haberleri

son dakika tokat haberleri

tokat haberi
tokat haberi oku