Anayasa Mahkemesi (AYM), “evlenen kadının nüfus kaydının evlilik sonrası kocasının hanesine taşınmasını” öngören düzenlemeyle ilgili iptal istemini esastan görüşmeye karar verdi.
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır. Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” hükmünün eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştu.
Başvurunun ilk incelemesini tamamlayan Yüksek Mahkeme, yalnızca “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” ibaresi yönünden düzenlemenin esastan görüşülmesine karar verdi.
AYM, Kanun’un ikinci fıkrasında yer alan “Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” ifadelerine ilişkin iptal talebini ise, yerel mahkemenin baktığı davada uygulama konusu olmadığı gerekçesiyle yetkisizlikten reddetti.
‘Eşitlik ilkesine aykırılık’ iddiası
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin kadın ve erkek arasında cinsiyet temelli farklı muamele oluşturduğu gerekçesiyle eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ileri sürmüştü. Mahkeme, bu gerekçeyle iptal istemini ciddi bularak dosyayı AYM’ye taşımıştı.
AYM, kadının soyadı düzenlemesini de iptal etmişti
Anayasa Mahkemesi, daha önce de Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesinin birinci cümlesini iptal etmişti.
Söz konusu maddeye göre, “evlenen kadın kocasının soyadını alır, ancak talep ederse önceki soyadını kocasının soyadının önünde kullanabilir” hükmü yer alıyordu.
AYM, bu hükmü iptal ederken şu değerlendirmeyi yapmıştı:
“Erkek, evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra da tek başına kullanabildiği halde, kadın yalnızca kocasının soyadının önünde kendi soyadını kullanabiliyor. Bu durum, eşler arasında cinsiyet temelinde farklı muamele teşkil etmektedir.”
Yeni başvuru, kadınların nüfus kütüğündeki konumu bakımından soyadı kararının devamı niteliğindedeğerlendiriliyor.
İlginizi çekebilecek konular