takip et takip et takip et
Köşe Yazıları

26 Mart 2020 - 09:58:37 - 501 Okunma

DAĞLAR

Dağ; “Çevresindeki karasal alanlardan daha yüksek olan kara kütlesine verilen ad.” Yüce dağ başları için halk güzel sözler, şiirler, hikâyeler, efsanelerini yüz yıllardır söylene gelmiştir. Yaşaması zor, ulaşımı zahmetli dağların enginden bakıp hayal kurmak ne hoş olur. Yüce dağ başları karsız dumansız olmaz. Her dağ başında duman eğlenmez. Bazen dağlar bir ülkenin kaderini belirleyen kaleleri olur. Her ülkenin bayrağı gibi başını sonsuz, gökyüzüne uzanan sembolüdür.

Ülkemizde üç tür dağ çeşidi bulunmaktadır. Kırık dağlar, kıvrımlı dağlar, volkanik dağlar.

Kırık Dağlar; “Orojenez neticesinde kırılma özelliğini kaybeden sert tabakalar kırılmaya uğrayarak fayları oluşturur. Oluşan fay(kırık) üzerindeki yükseltilere (dağlara) horst, alçalan dağlara ve ovalara ise (Graben) denir.” Ege Bölgesindeki kırık dağlar; Menteşe dağları, Kaz dağları, Boz dağlar, Madra dağları, Aydın dağları, Yunt dağları… Akdeniz Bölgesinde Nur dağları kırık dağlardır.

Kıvrımlı Dağlar: “ Kıtaların yer değişmesi sonucu jeosenklinaller yüksek basınca maruz kalırlar.

Şayet esnek bir yapıya sahipse kıvrılırlar. Kıvrım (kıvrımlı) dağlar oluşmuş olur. Oluşan bu kıvrımlar kubbe yapıda ise “ anfiklinal” adı verilir. Çukur şeklinde ise “ senklinal” olarak adlandırılır.” Türkiye’de ki kıvrımlı dağlar; Marmara Bölgesinde; Koru dağları, Samanlı dağları, Yıldız dağları, Karadeniz Bölgesinde; Canik dağları, Köroğlu dağları, Rize dağları, Mescit dağları, Kaçkar dağı, Küre dağı, Ilgaz dağı.  İç Anadolu Bölgesinde; Hınzır dağı, Tacer dağı, Sun diken dağı, Sivrihisar dağı. Doğu Anadolu Bölgesinde; Palandöken, Maden dağları, Karasu, Aras dağı, Allahu ekber dağları, Hakkâri dağları, Mercan ( Munzur) dağları. Akdeniz Bölgesinde; Aladağ, Geyik dağı, Balkar dağı, Barla dağı. Ege Bölgesinde; Emir dağı, Simav dağı, Murat dağı, Eğri gözdağı. Güney Doğu Anadolu Bölgesinde; Mardin dağlarıdır.

Volkanik Dağlar:  “Yerin derinliklerindeki erimiş kızgın ve basınç altındaki magmanın yer kabuğunun zayıf noktalarından yeryüzüne çıkarak soğumasıyla volkanik dağlar oluşmuştur.” Ağrı, Tendürek, Süphan, Nemrut, Karaca dağ, Erciyes, Melendiz, Hasan dağ volkanik dağlardır.

Dağlar kurtların kuşların, yabani ağaçların evidir. Su kaynaklarına süzülerek inen kar suların ana kaynağıdır dağlar. Dağın eteklerinde çamı, pelidi, gürgeni, yabani meyve ağaçları sarar dağın dört bir yanını. Tepesi yalcın kayalıklarla, karla kaplıdır. Bazı dağların tepesinden On İki ay kar eksik olmaz. “Dağları harekete geçirmek, kalpleri harekete geçirmekten daha kolaydır. Cafer‑i Sadık”

Türkiye’nin en yüksek dağları; Ağrı dağı; 5137 metre, Cilo dağı ( Hakkâri); 4170 metre, Süphan dağı (Bitlis); 4049 metre, Kaçkar dağı (Rize); 3932, Erciyes dağı (Kayseri); 3916, Kızıldağ (Niğde); 3767 metredir.  “Dağlara çıkmayan uzakları göremez. Çin atasözü.”

Anadolu insanı baharla birlikte yaylalara gider, güze kadar kalır. Dağın eteklerindeki otlarla, hayvanlar besler. Doğanın temiz havası, suyu insanların ömürlerine ömür katar. Birde o güzelim yaylalarımızı betona boğup öldürmeseler, ağacına, kuşuna dokunmasalar? Güzel dağ resimlerini seyretmek insana mutluluk veriyor. İçinde yaşayana yaşam kaynağı, derlerine derman oluyor.“ Dağlar doğanın başlangıcı ve bitişidir.(Rus kin)”

Süleyman Erkan. 24.03.2020 Salı Hasköy-Beyoğlu-İstanbul.

"Süleyman Erkan" diğer yazıları için tıklayın.

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

PressTR.com © Copyright Tüm Hakları Saklıdır.

PressTR

tokat haberleri

tokat haber

tokat haber 60

tokat gazetesi

tokat gündem

tokat merkez haberleri

son dakika tokat haberleri

tokat haberi
tokat haberi oku